Nasz bohater
Od 2008 roku bohaterem 7 MDH „Wypustki” jest hm. Kazimierz
Sobolewski.
Urodził się 17
września 1912 r. w Osieczanach pow. Myślenice jako syn Józefa i Wandy
Dunin-Brzezińskiej, siostry Jana (1883-1940, legionisty, ppłk. WP, burmistrza
Myślenic). Uczęszczał do szkoły powszechnej i gimnazjum w Myślenicach. Od
września 1927 r. należał do 1 Drużyny Harcerzy im. T. Kościuszki. 16 II 1933 r.
został mianowany podharcmistrzem.
W latach 1933-1934 odbył służbę wojskową w
Centrum Wyszkolenia Łączności w Zegrzu. W roku 1934 był instruktorem w
Myślenicach, a od listopada 1934 do listopada 1936 r. założycielem i drużynowym
23 Krakowskiej Drużyny Harcerzy, a później do marca 1937 drużynowym 10 Krakowskiej
Drużyny Harcerzy. Od 1934 r. był referentem łączności, a od 1935 r.
współpracownikiem Wydziału WF i PW Komendy Krakowskiej Chorągwi Harcerzy. W
roku 1935 pełnił obowiązki instruktora Komendy Hufców m. Krakowa, zaś w roku
1936 zastępcy hufcowego III Hufca Harcerzy w Krakowie.
W roku 1938
ukończył Instytut Administracyjno-Prawny UJ. W roku 1938 po ćwiczeniach w 5
batalionie telegraficznym został awansowany do stopnia podporucznika. Od
kwietnia 1938 r. do wybuchu II wojny światowej był hufcowym IV Hufca Harcerzy w
Krakowie, równocześnie od listopada t.r. zastępcą kierownika Wydziału Lustracji
komendy chorągwi, a od marca 1939 r. objął prowadzenie 18 Krakowskiej Drużyny
Harcerzy. 10 II 1939 r. otrzymał stopień harcmistrza.
Zmobilizowany
jako telegrafista wziął udział w kampanii wrześniowej. 3 X 1939 r., dostał się
do niewoli sowieckiej i uciekł z transportu na wschód. Przy przekraczaniu linii
demarkacyjnej został ujęty przez Niemców i osadzony w obozie w Zamościu. Zbiegł
i powrócił do rodzinnych Myślenic. Nawiązał kontakt z konspiracyjną Komendą
Chorągwi Harcerzy w Krakowie. Na polecenie Stanisława Okonia ps. „Sumak”
zmontował odbiornik radiowy i zorganizował w Myślenicach konspiracyjny punkt
nasłuchu radiowego z Londynu. Uczestniczył w wydawaniu i kolportażu konspiracyjnego
pisma „Informacje Radiowe”, współpracując z Kazimierzem Wajdzińskim i Leszkiem
Guzym. Do kwietnia 1940 r. wydano numery 1-40. Następne numery 41-214,
ukazywały się już jako tygodnik „Przegląd Polski” od kwietnia 1940 do kwietnia
1944 r. Ponadto od stycznia do marca 1942 r. był wydawany dodatek młodzieżowy
„Przegląd Polski Młodych”. Do listopada 1943 r. Cyrus-Sobolewski czynnie
uczestniczył w pracach redakcyjnych tych wydawnictw.
Był członkiem
komendy chorągwi, a w latach 1942-1943 zastępcą komendanta Krakowskiej Chorągwi
Szarych Szeregów krypt. „Ul Smok”. Był również w roku 1943 instruktorem kursu
drużynowych „Zawiszy”. Od maja 1942 r. pełnił obowiązki oficera łączności
Komendy Obwodu AK w Myślenicach, a od listopada 1943 r. zajął się wyłącznie
łącznością radiową i telegraficzną oraz dowodził plutonem radiotelegraficznym,
który po aresztowaniach przestał istnieć. Z końcem kwietnia 1944 r. był
współorganizatorem oddziału partyzanckiego „Halniak”, rozbitego z końcem maja
tegoż roku. W lipcu 1944 r. współtworzył oddział „Odwet”, a następnie jako
oficer łączności obsługiwał polową radiostację oddziału, działającego w paśmie
Łysiny.
Z kolei był oficerem propagandy w Zgrupowaniu „Kamiennik”, z którym
brał udział w walkach w rejonie Trzemeśni-Poręby, Lipnika i Wiśniowej. Po
ostatniej bitwie zgrupowania z formacjami SS, Policji i Wehrmachtu, która miała
miejsce we wrześniu 1944 r., ukrywał się na terenie Myślenic. Od grudnia 1944
r. kierował nominalnie zachodnią częścią Krakowskiej Chorągwi Szarych Szeregów
– „Ul Dzwon”. Został awansowany do stopnia kapitana.
Nawiązał kontakt z
Organizacją NIE. Nie ujawnił się. Przesłuchiwany przez NKWD wyparł się swojej
przynależności do AK. Jako Jan Szczypczyk podjął pracę w Państwowych Zakładach
Radiowych w Krakowie. Od lipca 1945 r., pod własnym nazwiskiem, był
kierownikiem Domu Handlowego w Jeleniej Górze, równocześnie inicjując wraz z
innymi instruktorami działalność Dolnośląskiej Chorągwi Harcerzy z siedzibą w
Jeleniej Górze.
25 X 1945 r. ujawnił się i objął funkcję p.o. komendanta
Dolnośląskiej Chorągwi Harcerzy. Nawiązał kontakt z WiN. Organizował wydawanie
prasy konspiracyjnej. Wstąpił do PPS. Po przeniesieniu siedziby komendy
chorągwi do Wrocławia od października 1946 do 30 lipca 1948 r. pełnił z wyboru
funkcję komendanta chorągwi oraz członka Zarządu Okręgu ZHP we Wrocławiu. Od
1948 r. mieszkał we Wrocławiu.
Następnie był kierownikiem Referatu
Ubezpieczenia Zwierząt i Kontraktacji PZU w Myślenicach. 29 XII 1948 r.
aresztowany pod zarzutem tworzenia tajnego ZHP i nielegalnego posiadania
pistoletu.
4 V 1950 r. został skazany przez WSR w Krakowie na osiem lat
więzienia za przynależność do WiN. Był więziony w Krakowie i Wronkach. W 1952
r. odmówił pracy w kamieniołomie w Strzelcach Opolskich. 8 kwietnia 1954 r.
zwolniony z więzienia, wrócił w rodzinne strony, gdzie prowadził prywatny
zakład radiotechniczny. Po 1956 r. został zrehabilitowany.
Od kwietnia 1957 do
stycznia 1958 r. pełnił funkcję zastępcy hufcowego Hufca Myślenice. Był także
m. in. prezesem Zarządu Powiatowego ZBoWiD w Myślenicach.
Zmarł 19 czerwca
1979 r. i został pochowany na cmentarzu w Myślenicach. Jest bohaterem Hufca
Karkonoskiego w Jeleniej Górze oraz 7 Myślenickiej Drużyny Harcerskiej.
W latach 1933-1934 odbył służbę wojskową w Centrum Wyszkolenia Łączności w Zegrzu. W roku 1934 był instruktorem w Myślenicach, a od listopada 1934 do listopada 1936 r. założycielem i drużynowym 23 Krakowskiej Drużyny Harcerzy, a później do marca 1937 drużynowym 10 Krakowskiej Drużyny Harcerzy. Od 1934 r. był referentem łączności, a od 1935 r. współpracownikiem Wydziału WF i PW Komendy Krakowskiej Chorągwi Harcerzy. W roku 1935 pełnił obowiązki instruktora Komendy Hufców m. Krakowa, zaś w roku 1936 zastępcy hufcowego III Hufca Harcerzy w Krakowie.
Był członkiem komendy chorągwi, a w latach 1942-1943 zastępcą komendanta Krakowskiej Chorągwi Szarych Szeregów krypt. „Ul Smok”. Był również w roku 1943 instruktorem kursu drużynowych „Zawiszy”. Od maja 1942 r. pełnił obowiązki oficera łączności Komendy Obwodu AK w Myślenicach, a od listopada 1943 r. zajął się wyłącznie łącznością radiową i telegraficzną oraz dowodził plutonem radiotelegraficznym, który po aresztowaniach przestał istnieć. Z końcem kwietnia 1944 r. był współorganizatorem oddziału partyzanckiego „Halniak”, rozbitego z końcem maja tegoż roku. W lipcu 1944 r. współtworzył oddział „Odwet”, a następnie jako oficer łączności obsługiwał polową radiostację oddziału, działającego w paśmie Łysiny.
Z kolei był oficerem propagandy w Zgrupowaniu „Kamiennik”, z którym brał udział w walkach w rejonie Trzemeśni-Poręby, Lipnika i Wiśniowej. Po ostatniej bitwie zgrupowania z formacjami SS, Policji i Wehrmachtu, która miała miejsce we wrześniu 1944 r., ukrywał się na terenie Myślenic. Od grudnia 1944 r. kierował nominalnie zachodnią częścią Krakowskiej Chorągwi Szarych Szeregów – „Ul Dzwon”. Został awansowany do stopnia kapitana.
Nawiązał kontakt z Organizacją NIE. Nie ujawnił się. Przesłuchiwany przez NKWD wyparł się swojej przynależności do AK. Jako Jan Szczypczyk podjął pracę w Państwowych Zakładach Radiowych w Krakowie. Od lipca 1945 r., pod własnym nazwiskiem, był kierownikiem Domu Handlowego w Jeleniej Górze, równocześnie inicjując wraz z innymi instruktorami działalność Dolnośląskiej Chorągwi Harcerzy z siedzibą w Jeleniej Górze.
25 X 1945 r. ujawnił się i objął funkcję p.o. komendanta Dolnośląskiej Chorągwi Harcerzy. Nawiązał kontakt z WiN. Organizował wydawanie prasy konspiracyjnej. Wstąpił do PPS. Po przeniesieniu siedziby komendy chorągwi do Wrocławia od października 1946 do 30 lipca 1948 r. pełnił z wyboru funkcję komendanta chorągwi oraz członka Zarządu Okręgu ZHP we Wrocławiu. Od 1948 r. mieszkał we Wrocławiu.
Następnie był kierownikiem Referatu Ubezpieczenia Zwierząt i Kontraktacji PZU w Myślenicach. 29 XII 1948 r. aresztowany pod zarzutem tworzenia tajnego ZHP i nielegalnego posiadania pistoletu.
4 V 1950 r. został skazany przez WSR w Krakowie na osiem lat więzienia za przynależność do WiN. Był więziony w Krakowie i Wronkach. W 1952 r. odmówił pracy w kamieniołomie w Strzelcach Opolskich. 8 kwietnia 1954 r. zwolniony z więzienia, wrócił w rodzinne strony, gdzie prowadził prywatny zakład radiotechniczny. Po 1956 r. został zrehabilitowany.
Od kwietnia 1957 do stycznia 1958 r. pełnił funkcję zastępcy hufcowego Hufca Myślenice. Był także m. in. prezesem Zarządu Powiatowego ZBoWiD w Myślenicach.
